فروشگاه اینترنتی رازشاپ

علت تنفس دهانی چیست؟

 ميتوان گفت بینی اولین عضوی در چهره است که در اولین نگاه دیده می شود. اما بسیاری نسبت به کارآیی و اهمیت عملکرد آن بی توجه باشند. بینی نه فقط یکی از اجزای دستگاه تنفس به شمار می رود بلکه ضامن حس بویایی و تا حد زیادی حس چشایی است. متاسفانه تا زمانی که این قابلیت ها به دلیلی از دست نرفته باشند چندان مورد توجه قرار نمی گیرند.

علت تنفس دهانی

وقتی که بینی می گیرد عملا تنفس از راه بینی غیرممکن و فقط از راه دهان امکان پذیر است؛ در این حالت دیگر هوای ورودی به ریه ها گرم، پاک و مرطوب نیست. افرادی که به علت بالارفتن سن یا استعمال سیگار یا یک سرماخوردگی ساده و گرفتگی بینی، حس بویایی خود را از دست می دهند، نمی توانند مزه غذاها را هم آن طور که باید حس کنند. آنها نمی توانند از بوی گل رز یا هوای تازه ییلاق یا جادوی رایحه های دل انگیز بهره ببرند و از آنجایی که نمی توانند بوی تعفن، گندیدگی، کپک، دود، نشت گاز و سایر خطرهای بالقوه را تشخیص دهند همواره در معرض تهدید سلامتی خواهند بود. اهمیت حس بویایی نه فقط در انسان ها بلکه در حیوانات نیز کاملا مشهود و حتی مهم تر است. به عنوان مثال، بینی موش دارای حدود ۱۰۰۰ گیرنده بویایی است در حالی که در انسان تعداد گیرنده ها فقط چند صد عدد است. ۴۰ میلیون سال پیش زمانی که بینایی میمون سان ها به تکامل رسید، قدرت بویایی آنها کاهش یافت. اما همین ۳۰۰ گیرنده با مجموعه ها و ترکیبات بی شمار خود حس بویایی قدرتمند و مفیدی برای انسان ها و سایر پستانداران به ارمغان آورده است.

بوهای خوب و بد، هردو، قدرت شگفت انگیزی در بازنمایی خاطرات ولو بسیار دور دارند؛ که دانشمندان علت آن را ادراک حس بویایی در سیستم لیمبیک مغز می دانند که مرکز پردازش هیجانی است.

جریان هوای داخل بینی فقط یک جریان هوای ساده نیست بلکه مجموعه ای از چرخش ها و گردباد هایی است که از کنار استخوان های خمیده و اسفنجی بینی به نام توربینات ها می گذرد. به عقیده دانشمندان این جریان هوا از جریان خون داخلی قلب و هوای بالای بال های هواپیما پیچیده تر است. قبل از آنکه ما بتوانیم بویی را استشمام کنیم، جریان هوا باید به پیاز بویایی برسد؛ حالا متوجه می شوید که چرا برای حس هرچه بهتر بوی نان تازه نفس عمیق می کشیم.

جریان هوای داخل بینی با حرکت چرخه ای خود از یک مجرا به مجرایی دیگر تغییر جهت می دهد بنابراین در هر لحظه تنفس فقط از یکی از سوراخ های بینی انجام می شود. حالا متوجه می شوید چرا افرادی که دارای انحراف بینی هستند (حالتی که بخشی از تیغه بینی که سوراخ ها را از یکدیگر جدا می کند به یک طرف نزدیک تر و از طرف دیگر دورتر است.) گاهی راحت نفس می کشند و گاهی با مشکل روبه رو هستند.

معمولا بینی دارای ترشحاتی است که با جریان ثابت و پیوسته خود با حرکت مژک ها از جلو به سمت عقب رانده شده و بلعیده می شود. هر فرد در طول روز حدودا یک لیتر ترشحات می بلعد؛ حجم ترشحات در هر لحظه بسیار اندک ولی ثابت است و بینی را پاک می کند. بسیاری از مشکلات تنفسی مربوط به همین ترشحات است مانند زمانی که سرما خورده، دچار عفونت میکروبی شده یا در معرض ماده ای حساسیت زا مانند شوره بدن حیوانات یا گرده گیاهان قرار گرفته باشید.

مشکل 1:آب ریزش بيني

در این وضعیت شایع، ترشحات افزایش می یابد و منجر به تورم عروق خونی شده و تنفس از راه بینی را با مشکل همراه می سازد. ممکن است ترشحات اضافه به سمت سینوس ها، حفره های کوچک درون جمجمه مابین چشم ها و استخوان های گونه، حرکت کرده و آنها را پر کنند. بهترین راه درمان آب ریزش بینی ناشی از سرماخوردگی یا آلرژی، شست وشوی آن با محلول نمکی است. زمانی که سرما خورده اید، می توانید مجرای بینی خود را تا ۲۰ بار در طول روز بشویید. یادتان باشد شست وشو با محلول نمکی به مراتب بهتر از «فین کردن» است که بهتر است به کل از آن صرف نظر شود؛ در حین فین کردن فشار اعمال شده می تواند میکروب ها را از بینی به داخل سینوس ها هدایت کرده و مقدمات ابتلا به سینوزیت میکروبی را مهیا کند. در مورد گرفتگی بینی ناشی از آلرژی، یکی دو بار شست وشوی بینی در طول روز کفایت می کند. در هر صورت آن چیزی که مهم است رعایت بهداشت بینی است. در دو یا سه روز اول سرماخوردگی، مصرف اکسی متازولین که نوعی دکونژستانت بینی است بینی شما را باز نگه داشته و احتمال عفونت به حداقل می رسد.

مشکل 2: سینوزیت

عفونت و التهاب سینوس ها این روزها بسیار شایع شده است به طوری که در ایالات متحده آمریکا به عنوان یکی از بیماری های سخت و مشکل ساز مطرح شده که از هر هفت نفر بزرگسال یکی را مبتلا می کند و سالانه ۸/۵ میلیارد دلار صرف هزینه های درمانی آن می شود. بیش از ۲۰ درصد آنتی بیوتیک هایی که تجویز می شود به منظور درمان این بیماری است. در این میان متاسفانه دیده شده که گاهی به علت عدم توجه پزشک معالج به علت ابتدایی سینوزیت، در مواردی که بیماری خفیف بوده و منشا میکروبی نداشته هم آنتی بیوتیک تجویز شده است. غالبا منشا سینوزیت ویروسی است و برخلاف آنچه بین مردم رایج است با مشاهده رنگ ترشحات نمی توان به منشا میکروبی یا ویروسی عفونت پی برد.

در مورد سرماخوردگی، ترشحات در ابتدا شفاف هستند و سپس غیرشفاف و در نهایت سبز یا زردرنگ می شوند. در عین حال تب نیز تعیین کننده نمی باشد زیرا در هردو نوع عفونت میکروبی و ویروسی تب مشاهده می شود. به نظر می رسد تنها راهی که می توان عفونت میکروبی را از غیرآن تشخیص داد، مساله زمان است. اگر علایم برای ۱۰ روز یا بیشتر ادامه داشت و هیچ نشانی از بهبودی نبود، یا در صورتی که علایم بیماری رو به بهبود گذاشت اما پنج تا ۱۰ روز پس از شروع، وضع بیمار به ناگاه رو به وخامت رفت، به یقین عفونت میکروبی است. در موارد سینوزیت خفیف حتی اگر منشا میکروبی داشته باشد، بیماری خود به خود بدون تجویز آنتی بیوتیک خوب می شود. گفته می شود ۷۳ درصد مبتلایان به سینوزیت میکروبی، در عرض هفت تا ۱۲ روز حتی بدون درمان دارویی بهبود می یابند. در صورت تجویز آنتی بیوتیک، ۸۷ درصد مبتلایان بهبود می یابند که البته سیر نزولی علایم یک هفته یا بیشتر به طول می انجامد و توجه به این نکته ضروری است که بهبود ناشی از مقاومت بدن در برابر عفونت است و نه قدرت میکروب ستیزی آنتی بیوتیک ها. گاهی پزشک برای بیمار آنتی بیوتیک تجویز می کند اما از او می خواهد صبر کند و درصورت عدم تخفیف علایم طی چند روز آینده، مصرف دارو را شروع کند. مورد مذکور فقط در مورد سینوزیت خفیف صدق می کند و اگر حال بیمار واقعا بد بود وتب بالایی داشت از همان اول مصرف آنتی بیوتیک توصیه می شود.

مشکل3: خون ریزی بيني

خون ریزی بینی غالبا از عروق پایینی در طول تیغه بینی رخ می دهد که فشاردادن پایین بینی یعنی قسمت غضروفی، به مدت پنج دقیقه آن را بند می آورد.

گاهی استفاده از اسپری های دکونژستانت مخصوص بینی هم موثر است زیرا عروق خونی را تنگ می کند. یادتان باشد گذاشتن پنبه یا دستمال داخل بینی در بندآوردن خون ریزی موثر نیست.

روشهای تمیزکردن بینی

استفاده از محلول های نمکی:

شست و شوی بینی به هنگام ابتلا به سرماخوردگی، آنفلوآنزا، عفونت سینوسی یا آلرژی از تجمع ترشحات خشک شده جلوگیری می کند در نتیجه راه تخلیه سینوس ها باز خواهد ماند. در عین حال به بهبود عفونت کمک کرده و از بروز مجدد آن جلوگیری می کند. استفاده از محلول های نمکی موجب کاهش تورم بافت بینی شده و تنفس راحت تر می شود. محلول های نمکی در انواع بسته بندی ها در داروخانه ها موجود است، حتی می توانید آن ▪ را در خانه تهیه کنید: به این منظور یک قاشق چای خوری سر پر نمک غیریددار و یک قاشق چای خوری سر پر جوش شیرین را در حدود یک لیتر آب لوله کشی حل کنید. با استفاده از یک سرنگ مقداری از محلول را در حالی که سر خود را به یک طرف خم کرده اید به داخل یکی از مجراهای بینی بریزید و بگذارید از مجرای دیگر خارج شود. آنقدر به شست وشو ادامه دهید (هربار به میزان کم!) تا محلولی که از بینی بیرون می آید کاملا شفاف باشد. شست و شوی بینی در صورت ابتلا به سرماخوردگی سخت یا عفونت، چندین بار در طول روز و برای افراد سالم نیز روزی یکی دو بار به منظور حفظ بهداشت توصیه می شود. شست وشوی بینی راه های هوایی را پاکیزه و مرطوب نگاه می دارد و تا حد زیادی از ابتلا به سینوزیت جلوگیری می کند.

مصرف آنتی هیستامین ها:

این مواد بر علیه هیستامین ها عمل می کنند؛ هیستامین ها عامل عطسه و آب ریزش آلرژیک هستند. اما استفاده از آنها در صورت ابتلا به سرماخوردگی، آنفلوآنزا یا عفونت سینوسی چندان توصیه نمی شود زیرا باعث می شوند ترشحات غلیظ تر شده و خروج آنها با مشکل مواجه شود. آنتی هیستامین ها شما را خواب آلوده می کنند.

مصرف اسپری های دکونژستانت:

می توان دکونژستانت های ساده را که با سایر داروها ترکیب نشده اند برای دو یا سه روز استفاده کرده تا مجراها باز بمانند و ترشحات خارج شوند. پزشکان استفاده از محلول های نمکی را به همراه دکونژستانت ها توصیه می کنند.

از استعمال بیش از سه روز دکونژستانت پرهیز کنید چرا که احتمال می رود مخاط بینی به آن وابسته شود و در صورت عدم مصرف دچار تورم شدید شود.

استفاده از اسپری های ضدحساسیت:

در صورت ابتلا به سینوزیت خفیف و عدم تمایل به مصرف آنتی بیوتیک می توانید با صلاحدید پزشک از اسپری های تجویزی مانند نازونکس استفاده کنید. این اسپری ها حاوی استرویید رقیق شده هستند که وارد جریان خون نمی شود اما در درمان احتقان موثر است. استعمال آن حتی برای هفته ها خطری در پی ندارد و نتیجه آن با آنتی بیوتیک ها برابری می کند.

درباره نویسنده

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *